زندگی‌نامه | قسمت 10 | چرا در پیتزا فروشی ورشکست شدم؟

سال 85 بود. دیگه شرکتم یک جورایی جون گرفته بود. من به جز حقوقم و پول ماشین و خونه 11 میلیون تومن آخر سال گیرم اومده بود. یکی از دوستام هم دنبال کار می گشت و منم به این فکر افتادم که یک بیزینس ایجاد کنم که ربطی به صنعت نداشته باشه. (قبلا براتون توضیح دادم که برای این کار چند روزی توی یک رستوران کارگری کردم).

به دوستم پیشنهاد تاسیس یک پیتزا فروشی دادم. قرار شد بعد از پیدا کردن جا، من مسئول تبلیغات بشم و ایشون مدیر پیتزا فروشی. بعد از چند هفته گشتن، یک پیتزا فروشی پیدا کردیم و اون رو برای دو سال اجاره کردیم و بعد نوسازی و تجهیزش کردیم.

پیتزا فروشیم بعد از 9 ماه ورشکست شد و من با یک داستانی جمعش کردم. خیلی ها گفتند براتون نگرفت، خواست خدا بود. همسرم مدعی بود اون کار اول که گرفت به خاطر روزی من بود. خیلی ها گفتند تقصیر شریکت بود و… هر کسی یه چیزی رو مقصر می دونست. از خدا گرفته تا همسایه بغلی. ولی من مثل همیشه سعی کردم اشکالات خودم رو پیدا کنم.

الان فهرست وار دلایل شکستش رو می نویسم و براتون توضیح می‌دم:

  • من توی این کار تخصصی نداشتم. 3 روز كار در رستوران هم تجربه کافی نیست. شما قبل از اینکه کاری رو انجام بدین، اول باید با پول دیگران تجربش کنین. یعنی اول این فیلم رو ببینی بعد بازیگرش بشی. حداقل من باید 1 سال در همچین بیزینس کار می کردم یا مثلا دوست نزدیکی داشتم که ماهی 20 روز مغازش بودم، یا مثلا به کارم ربط داشت. مثلا من فروش کالباس داشتم تا از نزدیک با این بیزینس آشنا بشم.

 

  • توی کار، خصوصا برای شروع کار، به قول مرحوم پدربزرگم: «کفش پاره می خواد کاسب». یعنی کسی که مثله اسب صبح تا شب بدوئه و همه چیز اون بیزینس رو ببینه. یعنی توی سینما به این فکر باشه چطور می تونه این آدم ها رو به مغازش بکشونه. توی استخر که میره فکر کنه ببینه چطور می تونه به آدم هایی که از استخر میان، غذا بده. توی مهمونی به فکر چگونگی تنوع سلیقه ها باشه و… متاسفانه من نه وقت این کار رو داشتم نه انگیزش رو. البته در قسمتی که من مسئولش بودم –تبلیغات- واقعا اینگونه بودم. ولی شریکم کفش پاره نداشت، حق هم داشت. تازه ازدواج کرده بود و فوق لیسانس بود و… به هر علتی من در این مورد انتخاب نامناسبی داشتم.

 

 

  • تبلیغاتم با پشتیبانی تناسب نداشت. توی ایزو میگن یک مشتری راضی 3 تا مشتری براتون میاره. ولی یک مشتری ناراضی 9 تا مشتری رو از شما دور میکنه. ما هم این مشکل رو داشتیم. اون شریکم هم که مدیریت مغازه رو به عهده داشت (من مسئول تبلیغات بودم)، چون هرگز هیچ تجربه ای در مدیریت یک رستوران نداشت، نميتونست مشتری ها رو اداره کنه. آشپزمون هم که بدتر از همه اینا. همش برای این بود که با پول خودمون می خواستیم تجربه کنیم برای همین آستانه تحملمون کم بود. اگه 6 ماه توی یک مغازه کار می کردیم خیلی قضیه فرق داشت. از اون طرف چون خدماتمون ضعيف بود، تبلیغاتمون هم کارکرد منفی پیدا می کرد.

 

  • ببیند شما یا باید بوف باشید با هزینه بالا و برنامه ریزی و… یا مثل پیتزا فروشی سرکوچه ما خودت بخری و بپزی و تمیز کنی و از صبح ساعت 7 تا شب ساعت 1 بامداد بدوی. نمیشه کلاس بوف رو برای خودت قایل باشی ولی پول و تواناییت اندازه پیتزا فروشی سر کوچه ما باشه.

 

 

  • مهمترین رکن هر بیزینس حسابداری و رصد مالیه. یعنی هر لحظه بدونی کجای بازی هستی. ما این مشکل رو داشتیم و ماه ها این دوست ما فکر نمی کرد که توی ضرریم. اینجا یک نکته خیلی مهمی هست. بسیاری از ورشکست ها این مشکل رو دارن. پول توی حساب هست ولی آمار دقیق بدهی را ندارند.

 

  • یک بخش مهم بیزینس، ابتکار و نواوری هست. یعنی بتونی تفاوتی و تمایزی با رقیب داشته باشی و روی اون تمایز مانور بدی و تبليغ کنی. ما این کار رو کردیم. پیتزای زبون! ولی متاسفانه طاقت نداشتیم. یعنی دو تا زبون که خراب شد این دوست ما گفت مشتری نداره و ضرر میشه و… در صورتیکه شما برای ایجاد و جا انداختن یک فکر یا کار نو، باید بسیار پرحوصله و صبور باشین. چون شما می خواید ابتدا یک نیاز رو ایجاد و سپس با براورده کردن اون نیاز سود کسب کنید.

 

یک نمونه خیلی ساده از این مورد: دی وی دی. قبل از ورود دی وی دی، شما نیازی به اون نداشتی. ولی این نیاز در ما ایجاد شد و سپس با براورده کردن این نیاز سود اقتصادی نصیب ارایه دهندگانش شد.

 

  • امکان سنجی ما مشکل داشت و جای مغازه جای مناسبی نبود. در اینگونه بیزینس ها مکان مناسب حدود 40 درصد مشتری رو تامین می کنه که ما تقریبا از این 40 درصد محروم موندیم.

 

  • انجام تبلیغات توسط من بسیار ناشیانه بود و مبلغ بالایی رو به دلیل بی تجربگی از دست دادم. کلا یکی از بزگترین ضعف های من بی حوصلگی هست به همین دلیل می خواستم به سرعت کار تبلیغات را انجام دهم که در این راه، هم خودم سریع خسته شدم و هم مبلغ بالایی پول هدر رفت.

زندگی‌نامه | قسمت 9 | پسرم «حسام» به دنیا آمد

بعد از عید سال 87 به عموم گفتم: این ماشین ها دیگه برای ما مناسب نیست (من 206 داشتم و شریکم پروتون) به همین دلیل من یک هیوندا کوپه خریدم و عموم یک سوناتا. حالا دیگه واقعا در کل فامیل پدری و مادری برجسته بودم. به هر چیزی كه مي خواستم رسیده بودم. زندگیم از بیشتر فامیل خیلی بهتر بود. بیش از 5 نفر از افراد فامیل توی شرکت و کارخونه‌م کار می‌کردن و چند تای اونها صاحب ماشین و خونه شده بودن.

هميشه سعي كردم كه به دوستان و آشناهام كمك كنم تا اونها هم در كنار من رشد كنن. من سختي هاي فراواني كشيده بودم، گاهي خودمم باورم نميشد كه چه مسير طولاني اي رو تونستم طي كنم.اما تا مقصد فاصله زيادي داشتم.

حدود 6 ماه از سربازیم گذشته بود که همسرم باردار شد و خدا را شکر، چند ماه بعد، دوران سربازی 2 ماه کم شد و من یک ماه قبل از به دنیا اومدن فرزندم، خدمتم تموم می شد. سونوگرافی مشخص کرد فرزندم پسره (من قول دادم صادقانه بنویسم فقط؛ دعا میکردم فرزندم پسر باشه) اواخر خدمت، یعنی اواخر سال 87، یک مغازه آهن فروشی در شادآباد اجاره کردیم و عموم که تا اون زمان مسئول تدارکات کارخانه بود، مسئول مغازه هم شد.

بعد ازعید سربازیم تموم شد. یعنی 5 اردیبهشت سال 88 و در تاریخ 26 اردیبهشت، حسام کیامرزی پا به عرصه وجود نهاد (جانم فدای او باد). متاسفانه پسرم در هنگام تولد دچار بیماری هرنی دیافگرام شده بود و احشام شکمی به جای یکی از ریه ها نشسته بود. یک روز پس از تولد گفتند: بچه یک روزه‌م باید عمل بشه و احتمال زنده موندن این موارد در آمریکا پایین تر از 50 درصده. پسرم عمل شد و پس از سیزده روز از بیمارستان مرخص شد (خدا رو شکر در آن زمان هنوز احساس خاصی به فرزندم نداشتم و فقط نگران همسرم بودم، که تقریبا ازغصه در حال مرگ بود). دوباره شور به خونه برگشت.

اواخر خرداد ماه به شریکم پیشنهاد دادم که شرکت و کارخونه رو بخره یا بفروشه و همچنين سهم مغازه رو به اون فروختم. دو طرف توانایی خرید رو داشتن. چون پایان سال گذشته نفری 70 ميلیون برداشت کرده بودیم و سال قبلش هم نفری یک آپارتمان 70 متری پیش خرید کرده بودیم. خوشبختانه عموی من بسیار بزرگوارانه با این قضیه کنار اومد (من خیلی دوست داشتم سهمم رو بخره، چون به جایی رسیده بودم که با پول بهتر کار میکردم تا با دردسر تولید) ولی عموم سهمش از كارخانه رو فروخت و تمام وقت در مغازه اش در شادآباد ماند و ما هم کماکان سعی میکنیم بیشترین خرید رو از ایشون انجام بدیم.

زندگی‌نامه | قسمت 8 | از گارسونی تا ورشکستگی پیتزا فروشی!

 

دفتر جدیدمون دو طبقه بود. دو طبقه برای من زیاد بود و به‌همین دلیل یکی از اتاق‌های دفتر طبقه دوم رو به دوستم اجاره دادم. در واقع دفتر من شامل طبقه اول و نصف طبقه دوم می‌شد. این دوستی که گفتم همون کسی بود که به‌خاطر برگشت‌خوردن چکم زمانی که پسرعموم حسام فوت کرده بود، قفل دفتر رو عوض کرد و من رو راه نمی‌داد. ولی من هرگز به انتقام فکر نکردم؛ نه به‌خاطر این‌که آدم خیلی خوبیم، بلکه به این دلیل که توی اقتصاد گذشت خیلی بهتر جواب می‌ده و این‌که سود رو با هیچ چیز غیرمادی نمی‌شه عوض کرد. پس من به جای کینه و انتقام‌گرفتن اون اتاق رو بهش اجاره دادم؛ این‌طوری هم می‌تونستم ادعا کنم که دو طبقه دفتر در اختیار خودمه (چون دوستم بود) و هم این‌که ازش اجاره بگیرم.

خونه‌ام در گیشا رو عوض کردم و خونه‌ای نوساز و کمی بزرگتر گرفتم. دیگه شرکت ما شرکت مشهوری شده بود و مثل قبل دغدغۀ این‌که چکمون به‌خاطر مشکلات کوچیک برگش بخوره رو نداشتیم. ولی من همچنان دوست داشتم پولدارتر بشم. برای همین به‌فکر راه‌انداختن یک پیتزافروشی افتادم.

با یکی از دوستام برای پیتزافروشی شریک شدم. اون هم مثل من هیچ تخصصی توی پیتزافروشی و رستوران‌داری نداشت. اعتقاد داشتم برای انجام هر کاری بهتره با پول دیگران خاک اون کار رو بخوری، برای همین به‌واسطه یکی از دوستانم قرار شد تا به‌عنوان سرایدار شرکت خودم توی یک رستوران کار کنم. به‌عنوان یک کارگر ساده توی رستوران فرانسوی‌های جام‌جم شروع به کار کردم. بعد از معرفی، چند ساعتی توی آشپزخانه کار کردم و افراد اون‌جا کشف کردن که استعدادم خوبه و من رو به‌عنوان کمک‌گارسون به داخل رستوران بردن.

عصرها ماشینم را در دو خیابون بالاتر پارک می‌کردم و با یک لباس نسبتاً کهنه می‌رفتم به رستوران. یک هفته‌ای گارسون بودم، ولی به دلیل این‌که از ساعت ۷ صبح تا 6 عصر شرکت بودم و از ساعت ۶ تا 1 بامداد هم توی رستوران کار می‌کردم، دیگه نتونستم ادامه بدم و مجبور شدم اون‌جا رو ترک کنم. در طول اون یک هفته تجربیات خوبی به‌دست آوردم. روز آخری که اون‌جا بودم یک خانوادۀ تازه‌به‌دوران رسیده من رو به بهانۀ این‌که دست‌شویی کجاست کلی مسخره کردن. همون زمان با پول توی حسابم می‌تونستم کل اموالشون رو بخرم، ولی به‌روی خودم نیاوردم و آداب یک گارسون مؤدب رو به‌جا آوردم. این قبیل تجربه‌ها باعث شد تا بعدها بهتر بتونم به کارکنانم آموزش بدم که «همیشه حق با مشتریه».

پیتزافروشی رو افتتاح کردیم و بعد از 10 ماه ورشکست شدیم و با 11 میلیون تومن اون بیزینس رو ترک کردم. شاید بپرسید چرا؟ خدا نخواست؟ نه… مشکل این‌جا بود که اشتباه کردیم و این اشتباهات باعث شد چیزهای تازه‌ای یاد بگیرم. همه بهم گفتن که بچسب به کار خودت. ولی من هرگز این کار رو نکردم، چون دوست نداشتم تخم‌مرغ‌هام رو توی یک سبد بذارم. شروع کردم به یادگرفتن بورس و یک میلیون تومن توی بورس سرمایه‌گزاری کردم. شرکتی که سهامش رو خریدم ورشکست شد و من هیچ وقت به پولم نرسیدم. دوستام مسخره‌ام میکردن و میگفتن حالا یک کارت شانسی گرفته دیگه همین رو ادامه بده. ولی من مصمم بودم و شروع کردم به مطالعه در مورد کارهای دیگه.

با بدبختی موفق شدم درسم رو تموم کنم و 6 ماه بعد باید می‌رفتم سربازی. توی بخش‌های قبلی گفتم که دوره آموزشی رو تموم کرده بودم و به‌خاطر قبولی دانشگاه معافیت تحصیلی گرفتم و حالا باید 18 ماه باقیماندۀ خدمتم رو می‌رفتم. اسفند 86 رفتم سربازی. دیگه شرکتم به نقطه‌ای رسیده بود که با حضور روزی نیم ساعت منم کارش به‌درستی پیش می‌رفت. همون زمان یک ماشین پراید برای همسرم خریدم. دیگه هزینۀ ماهانه زندگی من به ماهی یک و نیم میلیون تومن رسیده بود.

 

ادامه دارد…

زندگی‌نامه | قسمت 7 | این بار هم بخیر گذشت

نزدیک عید نوروز شده بود و مجبور شدیم 206 رو بفروشیم تا بتونیم چک‌ها رو پاس کنیم. برای تعطیلات نوروز رفتیم اهواز. عموم با وانتی که برای شرکت خریده بودیم رفت اهواز و برای برگشت نوبت ما بود که از وانت استفاده کنیم و خوشحال بودیم که با ماشینی که نو هست برمی‌گشتیم. آخه برای ماه عسل با همون پیکان ۵۳ رفته بودیم شمال که توی راه خراب شد و کشاورزهای منطقه ماشینمون رو بکسل کردن، ولی حالا با ماشینی که نصفش مال خودمون بود، داشتیم مسافرت می‌کردیم. یک وانت مدل ۸۲.

خلاصه بعد از عید برگشتیم تهران. اوضاعم کمی بهتر شده بود. همسرم پیشنهاد کرد که مراسم عروسی رو به دو دلیل برگزار نکنیم؛ یکی این‌که اول زندگیمون باید خرج زیادی می‌کردیم و هم این‌که به‌خاطر فوت پسر عموم در مرداد سال گذشته، باید حداقل تا مرداد صبر می‌کردیم. توی این حین هم روابط مادرم با همسرم کم‌کم داشت رو به وخامت می‌رفت (البته هر دو نفر این موضوع رو انکار می‌کنن، ولی من قول دادم صادق باشم).

با همکاری همسرم عروسی نگرفتیم. یک ماشین 206 صفر خریدم و یک خانه 70 متری توی محله گیشا اجاره کردم. یک سری وسایل هم برای خونه خریدم. کمتر از 11 ماه از شروع به‌کار شرکت، تونسته بودم ۲۴ میلیون تومن پول دربیارم و با همون پول زندگی مشترکمون رو شروع کردیم. تونستیم دکل‌هایی که برای اون ارگان مذکور ساخته بودیم رو با هزار تا دردسر به ارگان دیگه‌ای با قیمت پایین‌تری بفروشیم. شرکت کم‌کم داشت جا می‌افتاد. برای کارخونه یک لیفتراک خیلی قدیمی خریدیم که اتفاق تازه‌ی افتاد.

مخابرات قزوین برای 40 سایت بی‌تی‌اس یک مناقصه به‌صورت کلید در دست برگزار کرده بود و یک شرکت هم برنده مناقصه شد. از اون‌جایی که ما برای مخابرات قزوین کار کرده بودیم و کارمون هم خوب بود، اون‌ها هم ما رو پیشنهاد دادند به شرکت برنده. مدیرعامل برای مذاکره اومد پیش ما. بر اساس تجربیات قبلی گفتم اول این‌که ما کار اجرایی نمی‌کنیم و پیمانکار معرفی می‌کنیم و خودتون مستقیم با پیمانکار کار کنین و دوم این‌که باید 25 درصد مبلغ رو به‌عنوان پیش‌پرداخت به ما بدن. مدیرعامل گفت که ما 12.5 درصد پرداخت می‌کنیم که من هم قبول نکردم و قرار شد نصف دکل‌ها رو بسازیم تا مرحله بعد و 25 در‌صد مبلغ رو به‌عنوان پیش‌پرداخت دادن.

من با اون پول سه طبقه آپارتمان قدیمی توی ستارخان قول‌نامه کردم و شروع کردم به بازسازیشون؛ به این امید که دکل‌ها رو سریع می‌سازیم و با بقیۀ پول قرارداد و قردادهای دیگه صاحب یک دفتر دو طبقه می‌شیم و یک طبقه هم می‌دیم اجاره، ولی اون شرکت کلاه‌بردار از آب دراومد و با ضمانت‌نامۀ جعلی سر مخابرات قزوین هم کلاه گذاشته بود.

من دکلی به اون‌ها تحویل نداده بودم ولی همون‌طور که قبلاً گفتم دکل یک سازۀ کاملاً سفارشیه و دکل ساخته شده به‌درد کس دیگه‌ای نمی‌خوره. دوباره موعد چک‌های من رسید و تازه باید پول آپارتمان‌ها رو هم می‌دادم. تنها راهم این بود که این دکل‌ها رو به مخابرات قزوین و برنده مناقصه بعدی می‌فروختم، ولی چند تا مشکل اساسی موجود داشت:

۱. ممکن بود من برنده مناقصه دکل نباشم؛

۲. من امکان اجرای کل مناقصه رو نداشتم؛

۳. اگر یک دکل‌ساز دیگه برنده می‌شد، هر گز دکل‌های من رو نمی‌خرید؛

۴. هر کسی برنده میشد با وجود اطلاع از دکل‌های من و این‌که مجبور بودم اون‌ها و بفروشم، به کمترین قیمت دکل‌ها رو می‌خرید.

خوش‌بختانه، آقایی که برنده مناقصه شد دکل‌ساز نبود و کاری به این حجم هم قبلاً انجام نداده بود. انسان خوبی هم بود و بعداً نماینده شرکت من (کیاسازه اهواز) توی قزوین شد.

با پیش‌پرداخت پول ساخت دکل، از زیر بار برگشت‌خوردن چک بیرون اومدم و تونستم بقیۀ پول آپارتمان‌ها رو بدم. توی این زمان من و عموم صاحب یک ساختمان سه طبقه نسبتاً شیک در ستارخان بودیم.

ادامه دارد…

زندگی‌نامه | قسمت 6 | لقمه گنده‌تر از دهان

 

به اون ارگان رفتم و پیشنهاد دادم که بدون پیش‌پرداخت 35 درصد از کار رو انجام بدم و اون‌ها هم کارشناساشون رو بفرستن و اگه مورد قبولشون بود، 25 درصد مبلغ رو به‌عنوان پیش‌پرداخت به من بدن. همچنین متقاعدشون کردم به جای ضمانت‌نامۀ حُسنِ انجام کار، چک شرکت رو قبول کنن. ولی اینجا چندتا مشکل وجود داشت:

۱. من باید برای 135 میلیون تومن کار، حداقل 100 میلیون تومن با چک دو ماهه مواد اولیه خریداری می‌کردم؛

 ۲. باید قبل از 40 روز جنس‌ها رو آماده می‌کردم و پولش رو می‌گرفتم تا چک‌ها پاس بشه؛

۳. توی تهران من غریبه بودم و کسی حاضر نمی‌شد چک 100 میلیونی من رو قبول کنه؛

۴. اصلاً کارخونه من توانایی این همه تولید رو نداشت!

عموم از طریق یکی از مشتریای مغازه‌اش توی اهواز فردی رو پیدا کرد که آهن‌فروش بود و مواد اولیه دکل هم تأمین می‌کرد. با اون شخص صحبت کرد و بالاخره حاضر شد با چک و تا یک مبلغی به ما جنس بده. من هم با یکی از همسایه‌های قدیمی داییِ همسرم حرف زدم و قرار شد ایشون هم به ما با چک جنس بده. خرید انجام شد. حجم کار برای ما وحشتناک بود و با هر بدبختی که شد تمام دکل‌ها رو که حدود ۱۰۰ تن بود ساختیم. تازه بدون لیفتراک! از اون ارگان خواستیم که فوری بیاد و دکل‌ها رو تحویل بگیره تا بتونیم زودتر پولمون رو بگیریم. تازه فهمیدیم به‌دلیل بعضی مسائل خاص سیاسی پول دکل‌ها جای دیگه‌ای هزینه شده و رئیس اون سازمان هم عملاً می‌گه، غلط کردین دکل خریدین! هیچ‌کسی هم پاسخگوی ما نبود. دکل هم یک چیز کاملاً سفارشیه، مثل عکسی که متعلق به یک نفره و نمی‌شه به فرد دیگه‌ای فروخت. دستم هم به‌جایی بند نبود. رئیس اون سازمان هم خیلی قوی شده بود. در واقع رئیس یک جایی شده بود که از شرق تا غرب و از شمال تا جنوب ایران رو فرا می‌گرفت. بگذریم…

چک‌ها یکی‌یکی برگشت می‌خورد. اولیش چک آهن‌ها بود. طلبکارای دیگه حتی یک‌ثانیه هم منو ول نمی‌کردن. تصمیم گرفتم خودم برم کارگاه. این‌طوری هم یک نفر به کارگرها اضافه می‌شد، هم بهتر کار می‌کردن و هم از دست طلبکارا راحت بودم. ولی یکی از طلبکارا بود که از دفترم تکون نمی‌خورد. هر دقیقه کارمندام به من زنگ میزدن و می‌گفتن که این آقا می‌گه می‌اندازمتون توی گونی و می‌برمتون. دفترتونم آتیش می‌زنم. زنگ موبایلم حتی یک دقیقه قطع نمی‌شد، ولی چاره‌ای نبود.

یک کار کوچیک دیگه هم از مخابرات قزوین گرفته بودم و داشتم سعی می‌کردم که اون رو تموم کنم تا با پولش مشکلات کمتر بشه. هم‌زمان سعی می‌کردم سفارش کارای دیگه‌ای هم بگیرم و با پول پیش‌پرداختش، فعلاً از سایۀ زندان که روی سرم سنگینی می‌کرد، خلاص بشم. اون موقع ماشینم (همون پیکان قرمز مدل 53) رو هم فروخته بودم تا برای ساخت دکل‌های اون ارگان خاص یک دستگاه بخرم. شریکم هم ماشینش رو فروخته بود و با پولش یک وانت برای شرکت خریده بودیم. تا قبل از این‌که ماشین رو بفروشم، با اینکه تا دیر وقت کار می‌کردم، ولی در مسیر با ماشینم مسافرکشی هم می‌کردم. حتی اگر همسرم هم توی ماشین بود این کار رو انجام می‌دادم چون به‌نظرم هیچ پول‌درآوردن شرافتمندانه‌ای مایۀ شرم نیست، بلکه مایۀ سربلندیه.

به هر بدبختی که بود و با پولِ پیش چند پروژه که مجبور شدم با قیمت خیلی ارزون قبولشون کنم، خودم رو موقتاً از اون منجلاب خلاص کردم و یکم اوضاع عادی شده بود. مشترکاً با عموم یک ۲۰۶ خریدیم. به عموم گفتم برای جلسات شرکت خیلی بهتره با ماشینی بریم که حفظ آبرو بشه. البته احتمالاً دلیل اصلی خریدش این بود که پیش فامیل‌های همسرم خودی نشون بدم تا متوجه بشن دارم موفق می‌شم. عموم ۲۰۶ رو از اهواز خرید و آورد تهران.

ادامه دارد…

زندگی‌نامه | قسمت 5 | فصل خوش کارخانه

توی بخش قبل گفتم که ۵ میلیون تومن کل سرمایۀ ما بود. این طوری تقسیمش کردم: یک و نیم میلیون برای پول پیش کارگاه، یک و نیم میلیون برای نصف پول یک دستگاه پرس (با زحمت زیادی یکی را راضی کردم که بقیه‌اش رو از من چک بگیره، حالا کی می‌خواست چک رو پاس کنه خدا می‌دونست!). با بقیه‌اش هم یک دریل ایستاده و یک اره صابونی خریدم و پول تمام شد.
در همون زمان، مستاجر اون اتاقی که توی دفتر اجاره شده بود رفت و قرار شد که من اجاره‌اش کنم. یک چک یک و نیم میلیونی دادم به دوستم و شروع کردم به بازاریابی. حدود 5 روز بود که اتاق رو اجاره و مثلاً کارگاه رو تجهیز کرده بودم که بدترین اتفاق زندگیم افتاد.
من برادر ندارم. یک پسر عمو داشتم که اونم برادری نداشت و 5 سال از من کوچکتر بود. در اون زمان داشت خدمت سربازیش رو می‌گذروند. خبر دادن که حین خدمت تیرخورده (شاید هم خودکشی کرده) و من 9 مرداد 83 رفتم به سمت اهواز و یک هفته‌ای اون‌جا بودم. حسام برای من خیلی عزیز بود و شاید باورتون نشه، اما هنوز هم وقتی به‌یادش می‌افتم گریه‌ام می‌گیره. سال 88 که خدا به من پسری ارزانی کرد به یاد اون، اسمش رو گذاشتم حسام.
برای پول پیش اتاق اجاره‌ای، مبلغ یک و نیم میلیون تومن چک داده بودم. با این امید اکه سفارش کاری بگیرم و اون چک رو پاس کنم. ولی من کل هفته رو اهواز بودم و دوستم هم چک رو برگشت زده بود. بعد از یک هفته برگشتم. مستقیم با همسر و عموم (شریکم) رفتیم دفتر دوستم. اون هم می‌دونست که ما داریم میایم، برای همین قفل در رو عوض کرده بود و به منشی مشترکمون هم گفته بود که یک ساعت دیرتر بیاد. من و همسرم و عموم مجبور شدیم یک ساعت پشت در بشینیم تا منشی ساعت 9 بیاد و در رو باز کنه.
من با هزار بدبختی مدیر فنی کارخونه‌ای که قبلاً مدیرش بودم و اون هم از اون کارخونه بیرون اومده بود رو آوردم پیش خودمون و یک قرارداد ترکمانچای به نفع اون باهاش امضا کردم. می‌تونست با ضایعات شابلون دکل مهاری درست کنه. یک هفته بعد یک نفر اومد دفترمون و سفارش ساخت دکل مهاری داد و 800 هزار تومن هم بابت پول پیش پرداخت کرد. منم تونستم چک پول پیش اجاره رو پاس کنم.
سه ماه بعد خودم یک واحد توی طبقه ششم همون ساختمان اجاره کردم. یک واحد با لوازم کامل. یک منشی هم استخدام کردم. تا اون موقع همسرم کمکم می‌کرد. همسرم واقعاً توی راه‌اندازی شرکت نقش خیلی مؤثری داشت و بعد از استخدام منشی دیگه توی شرکت حضور نداشت. دو نفر بازاریاب هم بدون حقوق ثابت استخدام کردم.
کارخونه‌ام دیگه هر روز داشت کامل‌تر می‌شد. یک مناقصه هم از شرکت گاز خوزستان برنده شدم به‌مبلغ بیست و یک میلیون تومن. با هزارتا داستان تونستم ضمانت‌نامه بگیرم و پیش‌پرداخت هم دریافت کنم. کم‌کم به تعداد دستگاه‌ها اضافه می‌کردم و سعی می‌کردم کار جدید بگیرم.
تا اینکه یکی از ارگان‌ها مناقصه‌ای به مبلغ 586 میلیون تومن برگزار کرد و من توی این مناقصه شرکت کردم. درصد ریسکش وحشتناک بود. الان دیگه همچین کاری نمی‌کنم. شاید دلیلش اینه که الان خیلی چیزها برای از دست دادن دارم، ولی اون موقع هیچی نداشتم که از دست بدم. مناقصه رو برنده شدم. برای شرکت در جلسه مناقصه رفتم و قرار شد معادل ۱۲۵ میلیون تومن ضمانت‌نامه ارائه کنم تا پیش‌پرداخت دریافت کنم، ولی متاسفانه بانک بیشتر از 8 میلیون تومن به من ضمانت‌نامه نمی‌داد. برای ضمانت‌نامه سند خونه می‌خواستن. من هم هیچ سندی نداشتم و تنها خونۀ پدریم در شهرک شهید محلاتی بود که اونم سند نداشت. کسی هم حاضر نمی‌شد توی اون شرایط ریسک کنه و سندش رو برای من گرو بزاره. به یکی از فامیل‌ها هم گفتم که قبول نکرد و اعتراف می‌کنم اگه منم به جای اون بودم قبول نمی‌کردم.
ادامه دارد…

زندگی‌نامه | قسمت 4 | بیزینس هفتم و دوران عقد

 

توی این بخش از زندگیم دو نکته خیلی مهم هست: ۱. منی که تا چند روز قبلش 40 نفر آدم داشتن زیرمجموعه‌ام کار می‌کردن، الان داشتم با یک پیکان پکیده مسافرکشی می‌کردم و هیچ ناراحتی هم نداشتم؛ ۲. مسافرکشی پنجمین بیزینسم بود و هر روز داشتم با خودم فکر می‌کردم که چطوری با مسافرکشی پول بیشتری دربیارم، ولی متأسفانه ماشینم داغون بود و من اصلاً آدم فنی نبودم که بتونم خودم از پس مشکلاتش بربیام.

یک کار جدید توی شهرک صنعتی علی‌آباد پیدا کردم. این شهرک ابتدای استان سمنان بود و تا خونه ما حدود 70 کیلومتر فاصله داشت و تقریباً 2 ساعت طول می‌کشید تا به اون‌جا برسم. شغلم هم مهندسی کیفیت بود که من تخصصی توش نداشتم. تازه باید اون‌ها رو هم راضی می‌کردم چون یه مشکل اساسی وجود داشت؛ برای اولین بار این پست شغلی رو ایجاد کرده بودن و برای همین یک مهندس صنایع می‌خواستن.

این شرکت هم داستان خاص خودش رو داشت که بعداً مفصل توضیح می‌دهم.

3 ماه و نیم اون‌جا موندم. تعطیلات نوروز شروع شد. وقتی بعد از تعطیلات برگشتم رئیس ‌اون‌جا من رو خواست و گفت: «دیگه تو رو نمی‌خوام». خب این چندیمن بیزینس بود؟ ششمین!

هشتم فروردین‌ماه سال 82 بود. حالا وضعیتم رو براتون شرح میدم:

۱. از کارم اخراج شدم؛

۲. سربازی نرفته بودم؛

۳. هیچ پس‌اندازی نداشتم؛

۴. درسم تموم نشده بود؛

۵. می‌خواستم 17 اردیبهشت عقد کنم.

بیزینس هفتم و شروع دوران ثروتمندشدن

اگه خاطرتون باشه توی یک کارخونۀ دکل‌سازی کار می‌کردم. تصمیم گرفتم خودم یه کارخونه ایجاد کنم. عموم قبلاً بهم پیشنهاد شراکت داده بود. عموم یک مغازه فروش لوازم موتورسیکلت توی اهواز داشت. قرار شد 5 میلیون تومن بیاره و کار رو شروع کنیم. پول از اون و کار و تخصص از من. شراکتمون هم 50 -50 بود. برای این‌که بدونید اون موقع ۵ میلیون تومن چه ارزشی داشت باید بهتون بگم قیمت پراید حدود ۶ تا ۷ میلیون تومن بود. یعنی ما با 80 درصد پول یک پراید می‌خواستیم کارخونه بزنیم!

دوستی داشتم که یک دفتر توی برج مهستان داشت. این دفتر که حدود پنجاه متر بود رو از دوستش اجاره کرده بود. یک اتاق اون دفتر رو هم اجاره داده بود. من توی دفترش یک صندلی اجاره کردم و چند روز با تلفنش تماس می‌گرفتم. یک کارگاه هم توی جادۀ ساوه اجاره کردم که کاملاً خالی بود. خودم به‌همراه دوستم اون‌جا رو برق‌کشی کردیم. یک سوله داشت که حتی پنجره‌هاش شیشه هم نداشت و زمینش بیابانی بود. یادم هست عموم به اولین کارگری که استخدام کردیم گفته بود که خارهای روی زمین رو بکنه. کار رو شروع کرده بودیم، اما مشکلات مهمی وجود داشت:

۱. من آدم فنی نبودم و دکل و دکل‌سازی رو نمی‌شناختم. عموم هم اصلاً نمی‌دونست دکل چی‌چی هست!؛

۲. هیچ آدم فنی نداشتیم؛

۳. هیچ سفارشی نمی‌تونستیم بگیریم؛

۴. پولی نداشتیم که آدم متخصصی رو استخدام کنیم؛

۵. حتی پولی نداشتیم که کارگاه رو تجهیز کنیم؛

۶. من با همون شرایط عقد کرده بودم و همسرم رو آورده بودم خونۀ پدرم و مثلاً دوران عقدمون بود.

ادامه دارد…

زندگی‌نامه | قسمت 3 | وقتی مثل بولدوزر کار می‌کردم

 

با هزار تا مشکل کلاس‌های دانشگاه رو توی بعد از ظهر 2 روز جمع کردم تا بتونم از صبح تا ظهر کارخونه باشم. کل زمان کاری رو پابه‌پای کارگرها جون می‌کندم. مدیر کارخونه و کارگرها و انبادار اون‌جا که بازنشسته بود من رو آدم حساب نمی‌کردن، ولی من همچنان به تلاش خودم ادامه می‌دادم.

تازه فهمیدم شرکای کارخونه (یعنی دو برادر پدرشون) سر استخدام ما مشکل دارن و یکیشون داره سعی می‌کنه به دیگری ثابت کنه که ما توانایی ادارۀ اون‌جا رو نداریم.

قرارداد شغلی ما دو ماهه و حقوق من هم ماهی 69 هزارتومن بود. ماهی 30 هزار تومن حق ایاب‌و‌ذهاب دریافت می‌گرفتم و بیمه هم نبودم. از کارگرهای زیرمجموعۀ خودم خیلی کمتر حقوق می‌گرفتم.

دو ماه گذشت…

تا دو ماه به من و مدیر کارخونه حقوقی ندادن. بعد از دو ماه ما دو تا رو خواستن و با مدیر کارخونه تسویه‌حساب کردن و من رو گذاشتن جای اون و شدم همه‌کارۀ کارخونه. من تلاشم رو کردم که اون شخص توی کارخونه بمونه، ولی نشد. پایه حقوقم به ماهی 100 هزار تومن افزایش پیدا کرد و قرار شد به‌ازای هر کیلو تولید هم 5 ریال به من داده بشه. اون‌ها توی قراردادم نوشتن که به‌راحتی می‌شه ماهانه 60 تن تولید کرد. بعدها فهمیدم رکورد تولید ماهانه خودشون به 30 تن نمی‌رسید.

مثل بولدوزر کار می‌کردم. به کارگرها گفته بودم که 30 سالمه و دو تا بچه دارم و برای اینکه سنم بیشتر به‌نظر بیاد ریش گذاشته بودم. بعد از یک مدت موبایلم رو فروختم و با بقیه پس‌اندازم یک پیکان 53 خریدم. نمی‌دونید چه حسی داشت. تا یک هفته از خوشحالی خوابم نمی‌برد. یک سال و نیم مدیر اون کارخونه بودم و رکورد تولیدم به ماهی 178 تن رسید. زمانی که شروع به کار کردم کارخونه 5 تا کارگر داشت و حالا 35 کارگر و 5 کارمند. دفتردار و منشی و آبدارچی هم برای خودم داشتم. به‌خاطر مشکلاتی که بخشیش از کم تجربگی خودم و بخشیش هم اختلافات بین شرکا بود مجبور به استعفا شدم و یک هفته بیکار بودم. این بیکاری کار دستم داد! بله دوستان بهنام عاشق شد. کاملاً اتفاقی با یک دختر آشنا شدم و عاشق و دلباخته‌اش شدم و بهش قول دادم روز 17 اردیبهشت‌ماه عقدش کنم. دی‌ماه 82 بود که این اتفاق افتاد و من زمانی این قول رو می‌دادم که چند تا مشکل وجود داشت:

۱. درسم هنوز تموم نشده بود؛

۲. هیچ پولی نداشتم. در واقع هیچی نداشتم چون کارفرمام حقوق 3 ماه آخرم رو نداده بود. تمام دارایی من همون پیکان بود.

۳. هنوز خانوادۀ هر دوی ما از تصمیمون اطلاع نداشتن.

شروع کردم به مسافرکشی و به دنبال کار گشتن.

ادامه دارد…

زندگی‌نامه | قسمت 2 | آغاز راه ثروتمند شدن

 

آژانس مشاور املاکی که توش کار می‌کردم رو به‌خاطر مشکلاتی پلمب کردن. من هم رفتم آژانس دیگه‌ای و 6 ماه کارکردم و باز هم در آمدم صفر بود. سال ۱۳۸۰ شده بود و من تقریباً هیچ پولی نداشتم. واحدهای تخصصی دانشگاه هم شروع شده بود و سرم شلوغ بود. ترم 5 بالاخره تونستم یک معامله رو جوش بدم و حدود 200 هزار تومان کمیسیون گرفتم. حدود شش ماهی اون‌جا بودم تا این‌که یکی از شرکا رفت یک آژانس بهتر توی برج آرین میرداماد. منم تصمیم گرفتم به‌همراه همون شخص و برای پیشرفت بیشتر برم.

توی 6 ماهی که اون‌جا بودم (اواخر سال 80) حدود یک و نیم میلیون تومن درآمد کسب کردم. دیگه ترم 6 دانشگاه هم تموم شده بود. تیر سال ۸۱ تصمیم گرفتم برم سراغ کاری که با رشتم همخونی داشته باشه. برای همین دوباره رفتم سراغ اگهی‌های روزنامه.

چجوری ثروتمندشدنم شروع شد؟

چشمم به یک آگهی خورد که نوشته بود «مهندس صنایع، با تجربه کار، آشنا به MS Project، جهت کنترل پروژه». برام جالب، اما چند تا مشکل وجود داشت:

۱. من مهندس نبودم و کلاً 80 واحد دانشگاهی پاس کرده بودم؛

  1. با توجه به شرایطم فقط می‌تونستم نیمه‌وقت کار کنم؛
  2. حتی درس کنترل پروژه هم پاس نکرده بودم و نمی دونستم چی هست اصلاً!؛
  3. کارم با کامپیوتر افتضاح بود و هیچ‌کدوم از نرم‌افزارهای تخصصی رشته‌ام رو بلد نبودم.

دل رو زدم به دریا و رفتم برای مصاحبه. باید توی فرم کاری اسم نرم‌افزار MS Project رو می‌نوشتم. حتی اسمشم بلد نبودم و مجبور شدم زنگ بزنم یکی از دوستان و اِسپِل انکلیسیش رو بپرسم.  با خودم گفتم نهایتش اینه که می‌فهمن که چیزی بلد نیستم و رد میشم، کتکم که نمی‌زنند! حداقل می‌فهمم برای استخدام چه چیزایی لازم دارم.

از قضا، شخصی که داشت با من مصاحبه می‌کرد مدرک دیپلم داشت و چیزی از کنترل پروژه نمی‌دونست (الان اون آقا از بهترین دوستانم هست). شرکت هم فقط به‌خاطر دستور مشاور شرکت تصمیم به استخدام گرفته بود. منم ادعا کردم که کنترل پروژه بلدم و چند جمله هم که از این و اون یاد گرفته بودم گفتم. انتهای فرم نوشته بود که حقوق پیشنهادیتون چقدره؟ من این قسمت رو خالی گذاشته بودم. مدیر شرکت ازم پرسید که قسمت حقوق پیشنهادی رو ننوشتی؟ گفتم که من حقوق نمی‌خوام. گفت از خونه‌ات تا کارخونه ما 5 خط تاکسی میشه (کارخونشون بین اسلامشهر و رباط‌کریم بود). گفتم مهم نیست و من حقوق نمی‌خوام. خلاصه گفت یه چیزی بنویس و من نوشتم ماهی 50 هزار تومن (اون‌موقع پایه حقوق کارگری 69 هزار تومن بود).

دو هفته گذشت از زمان مصاحبه گذشت. رفته بودم شمال خونه پدربزرگم. با موبایلم تماس گرفتن و گفتن که بیا برای استخدام. منم رفتم. قرار بود مشاور شرکت منو چک کنه. اون آقا دکترای صنایع داشت و بعدش هم مشاور اقتصادی رییس جمهور دولت دهم. اون هم متوجه نشد که من کنترل پروژه بلد نیستم. شرکت قرار بود یک مهندس صنایع استخدام کنه، ولی به‌خاطر نوع حرف زدنم و حقوق پایین تصمیم گرفتن یه نفر رو که مهندس صنایع بود و سربازی هم رفته بود بکنند مدیر کارخانه و من هم بشم مدیر برنامه‌ریزی و کنترل پروژه.

شروع مشکلات

مشکلاتی که حالا باید باهاش دست‌وپنجه نرم می‌کردم این‌ها بود:

۱. باید ۵:۳۰ صبح پا میشدم که 8 برسم کارخونه و از کارخونه تا دانشگاهم هم حدود ۹ خط تاکسی باید عوض می‌کردم؛

۲. من توی هیچ کارگاه یا کارخونه‌ای کار نکرده بودم و هیچ محیط کارگری هم ندیده بودم؛

۳. اونا تازه می‌خواستن کارگاه دکل‌سازیشون رو به یک کارخونه تبدیل کنن و مکانشون هنوز آماده نبود. ما باید کارگاه رو می‌بردیم به محل جدید. جایی که هنوز راه آسفالته هم نداشت.

۴. خود مالکین شرکت رفتن مسافرت؛

۵. مدیر کارخونه که از من بزرگتر بود یک روز می‌اومد و یک روز نمی‌اومدو چون فهمیده بود اوضاع شرکت به‌هم ریخته است، می‌خواست زرنگی کنه.

۶. من یک عضو جدید برای شرکت بودم که کارگرها به این راحتی بین خودشون قبولم نمی‌کردن. تازه ۲۱ سالم بود و هیچکسی آدم حسابم نمی‌کرد!

ادامه دارد…

زندگی‌نامه | قسمت 1 | دانشجویی، استقلال و اولین کارآموزی

به نام یگانه یزدان پاک

پدرم کارمند دولت بود و در آموزش و پرورش کار می‌کرد. یک ژیان خرید. خیلی خوشحال بودم که ماشین‌دار شده بودیم، ولی همیشه بین فامیل دعوا بود که برای گردش‌های خارج از شهر کیا سوار ماشین بشن. یکی از این دعواها باعث شد شوهر عمه‌ام حدود بیست سال با خانواده ما قهر باشه!

وضع مالی پدربزرگم خوب بود و برای هر ده‌تا بچه‌اش خونه خریده بود. فکر کنم به‌همین خاطر یه‌جورایی تنبل شده بودن و کارمند دولت (توهین به کارمندان دولت نباشه البته). بعد از فوت پدربزرگم در سال 71، پدرم ژیان رو تبدیل به رنو کرد. پدرم همیشه به صرفه‌جویی و مدیریت هزینه فکر می‌کرد و زندگی ما در سطحی متوسط می‌گذشت. تا این‌که هجده سالم شد. علی‌رغم اینکه در تیزهوشان اهواز دیپلم گرفته بودم، چون سال اول در کنکور دانشگاه آزاد شرکت نکردم، نتونستم توی هیچ دانشگاهی قبول بشم و مجبور به رفتن به خدمت سربازی شدم. در حین خدمت، پدرم از اهواز به تهران منتقل شد. دو ماه از خدمتم گذشته بود که نتیجه کنکور سال بعد اومد. این بار کنکور دانشگاه آزاد رو هم داده بودم و تونستم توی رشتۀ مهندسی صنایع تهران شمال قبول بشم. بالاخره مجبور بودم به تهران بیام. بر خلاف میلم باید با اهواز خداحافظی می‌کردم و ازاین‌جا بود که زندگی جدید من شروع شد.

از سربازی که برگشتم، پدرم خونه اهواز رو رهن داده بود و خونه‌ای در سلسبیل، نزدیک به محل زندگی خاله‌ام رهن کرده بود. مادرم به پدرم پیشنهاد کرد تا ماهی 6 هزار تومان به من برای هزینه‌هام داده بشه. پدرم عصبانی شد و مخالفت کرد و بگو‌مگویی شد که نتیجه‌اش شد فروش گردن‌بند طلایی که از پول عیدی‌هام خریده بودم. از اون به بعد به پدر و مادرم گفتم که هرگز از شما پولی نمی‌گیرم. این قضیه بر می‌گرده به سال ۷۸ و من قبلش ماهی هزار تومان پول توجیبی می‌گرفتم.

گردندبند رو به قیمت ده هزار تومان فروختم و شروع کردم به گشتن دنبال کار، ولی چند مشکل اساسی وجود داشت:

۱. من دانشجو بودم و نمی‌تونستم کاری تمام‌وقت داشته باشم؛

۲. در تهران هیچ اشنایی نداشتم، حتی تهران را بلد هم نبودم؛

۳. هیچ تخصصی نداشتم؛

۴. درسم هم اونقدر خوب نبود که کسی رو برای استخدام من به‌عنوان مدرس وسوسه کنه؛

۵. از همه بدتر، وقت زیادی هم تا تمام‌شدن ده هزارتومن پول گردنبند نداشتم.

اول رفتم دنبال بازاریابی ولی نتونستم. با بدختی رفتم دنبال تدریس و بالاخره یک کلاس تدریس پیدا کردم که جلسه‌ای ۱۷۵۰ تومن سهم من بود. یکسالی تدریس کردم و به جلسه‌ای حدود ۴ هزار تومن رسیدم ولی من برای تدریس ساخته نشده بودم.

نکته: اگر دقت کنید تا اینجا دوتا بیزینس ناموفق داشتم: یک بازاریابی و دومی تدریس.

سعی کردم خودم با تلفن خونه مؤسسه‌ای آموزشی تأسیس کنم. خودم کاغذ چاپ می‌کردم. خودم پخش می‌کردم، خودم تلفن‌ها رو جواب می‌دادم و خودم قرارداد می‌بستم و خودم تدریس می‌کردم. ولی تمام این‌ها نتیجه نداد.

از بچگی دوست داشتم بازاری باشم ولی تمام فامیل‌های ما معلم بودند و کارمند. تازه اینجا تهران بود و من هیچ‌کسی رو نمی‌شناختم. حتی کسی حاضر نشد تا براش مجانی کار کنم. آگهی‌های رو‌زنامه همشهری را بالا و پایین می‌کردم تا بالاخره یک کار پیدا کردم. هم بازاری بود، هم درآمد داشت و هم من را  قبول می‌کرد؛ مشاور املاک.

سال 79 یک آژانس املاک نزدیک دانشگاهم در میرداماد پیدا کردم و شدم مشاور املاک. اولش حمالی محض بود. باید می‌رفتم و خونه‌های خالی رو پیدا می‌کردم و برای آژانس مشخصاتش را می‌آوردم. بالاخره اولین آگهی من رو چاپ کردند و کارم را شروع کردم. 6 ماه اون‌جا بودم و حتی یک معامله نکردم و درآمدم صفر بود.

ادامه دارد…